|
Nazwy mieczy wg epok historycznych::.
JOKOTO do 795,
KOTO (stare) 795 - 1596,
SHINTO (nowe) 1596 - 1780,
SHIN-SHINTO (nowe, nowe) 1780 - 1886,
GENDAITO (współczesne) 1887 - 1953,
SHINSAKUTO (obecne) od 1953,
SHOWATO 1926 - 89.
Pierwsze pochodziły z Chin i miały prosty kształt - kłucie. Gdy zaczęto używać konnicy - długie zakrzywione 70-90 cm, na rapciach. Czasem miały 160-180cm, a wyjątkowo 250cm i noszono je na plecach. Dobierano je dla wyjątkowo wysokich ludzi. Nie były one jeszcze tak wysokiej jakości - stal wysokowęglowa - łamała się. Wynalezienie miecza jednosiecznego przypisuje się Amakumi (VIIIw) i a współczesny kształt prawdopodobnie nadał mu Yasutsuna (IX lub Xw.). Od XII w. (okres Kamakura 1185-1333) pojawiają się kombinowane miecze (rdzeń i płaszcz z różnej stali). Dochodzi również do zróżnicowania długości broni, w zależności od jej zastosowania. W okresach Nanbokucho i Muromachi 1333-1573 ostrze spada długość miecza do 70 cm i zaczyna on być noszony ostrzem do góry - pojawia się katana. Główny powód takiego ustawienia - możliwość zadania cięcia jedną ręką. Skracano nawet tachi i oprawiano jak katanę. Od XII w. mamy do czynienia z wyodrębnieniem się różnych szkół kucia mieczy. Najsłynniejsi miecznicy uformowali tzw. szkoły Pięciu Tradycji - Gokaden, umiejscowione w Bizen, Mino, Soshu, Yamashiro, Yamato. Jednym z najsłynniejszych kaji w XIIw. był Norimune z Fukuoki
- Bizen, nagrodzony tytułem Goban Kaji przez cesarza Gotoba (1183-98). Miecze szkoły tego kowala były tak doskonałe, że cesarz pozwolił by sygnowano je znakiem Ichi - jeden. Od tego czasu znane są pod nazwą Ichimonji. Gotoba był wielkim orędownikiem kaji i uważał to zajęcie za godnie ludzi szlachetnie urodzonych, sam nawet praktykował jako kaji.
W okresie Shinto następuje podział na katana i wakizashi. Natomiast para mieczy nosi nazwę daisho. Jednocześnie długość mieczy spada do 65 cm.
Po ustaniu wojen feudalnych i na skutek pokoju jaki zapanował w Japonii za szogunatu Tokugawa zmienia się również stosunek właściciela do swojego miecza. Miecz staje się symbolem statusu społecznego właściciela. Człowiek i miecz stanowią nierozłączną całość zwaną samurajem. Wraz z kodeksem Bushido podkreślającym wagę miecza w życiu wojownika rodzi się kult i etyka miecza. Opracowano szczegółowe przepisy regulujące zachowanie, przechowywanie a nawet sposób prezentacji miecza wybranym osobom, jako że ukazanie nagiej klingi uznawano za zniewagę. Miecz jest więc skarbem, duszą i honorem wojownika. W okresie Shin-Shinto miecze ostatecznie zatracają charakter broni stając się bardziej dekoracyjne. Są dziełami sztuki. Ambicją płatnerzy jest naśladownictwo starych, uznanych szkół. Niestety obalenie szogunatu i przekazanie władzy w ręce cesarza a tym samym rozpoczęcie procesu unowocześniania Japonii, odejście od struktur feudalnych doprowadziło do zmierzchu japońskiego miecza. W 1876 cesarz Meiji wydał zakaz publicznego noszenia mieczy. Odtąd miecze mogli nosić jedynie wojskowi. Okres Gendaito to czas w którym po przejściowej fascynacji Zachodem, a tym samym oprawianiu mieczy na wzór europejskich szabel. Czas militaryzacji Japomii w przededniu II Wojny Światowej to w pewnym sensie renesans miecza lecz zaczynają pojawiać się masowo kute miecze na potrzeby armii. tzw. Shin/Kai-Gunto. Regulaminowe wyposażenie oficerów. Po upadku Japonii nastąpił eksodus mieczy. W 1945-46 do USA jako pamiątki wojenne wywieziono 300 000 mieczy. W Japonii pozostało około 100 000. Zdjęcia zarekwirowanych mieczy w Osaka. Administracja McArtura wprowadziła zakaz kucia mieczy. Został on uchylony w 1953 roku. Obecnie w historii Japońskiego miecza mamy okres Shinsakuto. Produkcja mieczy ujęta została w ścisłe przepisy. Przede wszystkim mieczem japońskim jest produkt kuty wg tradycyjnej metody. Miecze wykonywane maszynowo nie mieszczą się w tej klasyfikacji. Kuć miecze wolno kowalowi posiadającemu licencję i minimum 5-letni okres praktyki. Wolno mu wykonać 2 miecze >60cm lub 3 <60cm miesięcznie. Miecze takie kosztują bez oprawy około 5000$ a jeżeli wykonuje je sławny rzemieślnik nawet 10000$. Certyfikat jakości i autentyczności miecza wydawany przez Nihon Bijutsu Token Hozon Kyohai podnosi wartość ostrza nawet 2 krotnie.
|
