|
Nazwy mieczy wg epok historycznych::.
-
JOKOTO do 795,
- KOTO
(stare) 795 - 1596,
-
SHINTO (nowe) 1596 - 1780,
-
SHIN-SHINTO (nowe, nowe) 1780 - 1886,
-
GENDAITO (współczesne) 1887 - 1953,
-
SHINSAKUTO (obecne) od 1953,
-
SHOWATO 1926 - 89.
Pierwsze pochodziły z Chin i miały prosty kształt
- kłucie. Gdy zaczęto używać konnicy - długie zakrzywione 70-90
cm, na rapciach. Czasem miały 160-180cm, a wyjątkowo 250cm i noszono
je na plecach. Dobierano je dla wyjątkowo wysokich ludzi. Nie były
one jeszcze tak wysokiej jakości - stal wysokowęglowa - łamała się.
Wynalezienie miecza jednosiecznego przypisuje się Amakumi (VIIIw)
i a współczesny kształt prawdopodobnie nadał mu Yasutsuna (IX lub
Xw.). Od XII w. (okres Kamakura 1185-1333) pojawiają się kombinowane
miecze (rdzeń i płaszcz z różnej stali). Dochodzi również
do zróżnicowania długości broni, w zależności od jej zastosowania.
W okresach Nanbokucho i Muromachi 1333-1573 ostrze spada długość
miecza do 70 cm
i zaczyna on być noszony ostrzem do góry - pojawia się katana. Główny
powód takiego ustawienia
- możliwość zadania cięcia jedną ręką. Skracano nawet tachi i oprawiano
jak katanę. Od XII w. mamy do czynienia z wyodrębnieniem się różnych
szkół kucia mieczy. Najsłynniejsi miecznicy uformowali tzw. szkoły
Pięciu Tradycji - Gokaden, umiejscowione w Bizen, Mino, Soshu, Yamashiro,
Yamato. Jednym
z najsłynniejszych kaji w XIIw. był Norimune z Fukuoki
- Bizen, nagrodzony tytułem Goban Kaji przez cesarza Gotoba (1183-98).
Miecze szkoły tego kowala były tak doskonałe, że cesarz pozwolił
by sygnowano je znakiem Ichi - jeden. Od tego czasu znane są pod
nazwą Ichimonji. Gotoba był wielkim orędownikiem kaji i uważał to
zajęcie za godnie ludzi szlachetnie urodzonych, sam nawet praktykował
jako kaji.
W okresie Shinto następuje podział na katana
i wakizashi. Natomiast para mieczy nosi nazwę daisho. Jednocześnie
długość mieczy spada do 65 cm.
Po ustaniu wojen feudalnych i na skutek pokoju jaki zapanował w
Japonii za szogunatu Tokugawa zmienia się również stosunek właściciela
do swojego miecza. Miecz staje się symbolem statusu społecznego
właściciela. Człowiek i miecz stanowią nierozłączną całość zwaną
samurajem. Wraz z kodeksem Bushido podkreślającym wagę miecza w
życiu wojownika rodzi się kult i etyka miecza. Opracowano szczegółowe
przepisy regulujące zachowanie, przechowywanie
a nawet sposób prezentacji miecza wybranym osobom, jako że ukazanie
nagiej klingi uznawano
za zniewagę. Miecz jest więc skarbem, duszą
i honorem wojownika. W okresie Shin-Shinto miecze ostatecznie zatracają
charakter broni stając się bardziej dekoracyjne. Są dziełami sztuki.
Ambicją płatnerzy jest naśladownictwo starych, uznanych szkół. Niestety
obalenie szogunatu i przekazanie władzy w ręce cesarza a tym samym
rozpoczęcie procesu unowocześniania Japonii, odejście od struktur
feudalnych doprowadziło do zmierzchu japońskiego miecza. W 1876
cesarz Meiji wydał zakaz publicznego noszenia mieczy. Odtąd miecze
mogli nosić jedynie wojskowi. Okres Gendaito to czas w którym po
przejściowej fascynacji Zachodem, a tym samym oprawianiu mieczy
na wzór europejskich szabel. Czas militaryzacji Japomii w przededniu
II Wojny Światowej to w pewnym sensie renesans miecza lecz zaczynają
pojawiać się masowo kute miecze na potrzeby armii. tzw. Shin/Kai-Gunto.
Regulaminowe wyposażenie oficerów. Po upadku Japonii nastąpił eksodus
mieczy. W 1945-46 do USA jako pamiątki wojenne wywieziono 300 000
mieczy. W Japonii pozostało około 100 000. Zdjęcia zarekwirowanych
mieczy w Osaka. Administracja McArtura wprowadziła zakaz kucia mieczy.
Został on uchylony w 1953 roku. Obecnie
w historii Japońskiego miecza mamy okres Shinsakuto. Produkcja mieczy
ujęta została w ścisłe przepisy. Przede wszystkim mieczem japońskim
jest produkt kuty wg tradycyjnej metody. Miecze wykonywane maszynowo
nie mieszczą się w tej klasyfikacji. Kuć miecze wolno kowalowi posiadającemu
licencję
i minimum 5-letni okres praktyki. Wolno mu wykonać
2 miecze >60cm lub3 <60cm miesięcznie. Miecze takie kosztują
bez oprawy około 5000$ a jeżeli wykonuje je sławny rzemieślnik nawet
10000$. Certyfikat jakości
i autentyczności miecza wydawany przez Nihon Bijutsu Token Hozon
Kyohai podnosi wartość ostrza nawet 2 krotnie.
|